Zbiory geologiczne przechowywane w Muzeum w Wałbrzychu liczą dziś 7156 okazów. Przeważająca i najcenniejsza część zbiorów (4384 okazy) to kolekcja paleobotaniczna, tworzona od momentu powstania Muzeum w 1908 roku, początkowo przez zbieraczy niemieckich, m.in. przez znanego niemieckiego paleobotanika Franza Zimmermanna (1890 - 1959), później przez polskiego muzealnika i paleobotanika Eufrozyna Sagana (1916 -1995) - długoletniego kierownika Muzeum w Wałbrzychu.

Kolekcja paleobotaniczna zawiera utrwalone w skałach osadowych szczątki późnodewońskiej, karbońskiej i wczesnopermskiej makroflory - roślin paprociolistnych, skrzypowych, widłakowych oraz kordaitów. Materiał ten zebrano głównie w odsłonięciach i na hałdach kopalnianych Dolnośląskiego Zagłębia Węglowego.

Kolekcja ta jest jedną z największych w Polsce kolekcją karbońskiej flory kopalnej. Dostarczyła ona materiału do kilku publikacji naukowych autorstwa Eufrozyna Sagana (1965, 1966, 1980) oraz paleobotaników niemieckich - Lothara Wolfa (1977) i Dietharda Storcha (1980). Nakładem Muzeum w Wałbrzychu wydano także dwa tomy "Atlasu roślin karbońskich" zawierających charakterystyki i fotografie najbardziej typowych dla Dolnośląskiego Zagłębia Węglowego kopalnych gatunków roślin skrzypowych i widłakowych.

Oprócz kolekcji paleobotanicznej w zbiorach geologicznych Muzeum w Wałbrzychu znajduje się, licząca 1524 okazów, efektowna i zróżnicowana kolekcja minerałów pochodzących z terenu Dolnego Śląska, głównie z obszaru Sudetów. Złożona budowa geologiczna tego regionu i w związku z tym występowanie odmiennych genetycznie skał, sprzyjała również powstawaniu kolekcji petrograficznej, liczącej dziś 1248 okazów skał z regionu dolnośląskiego. W jej skład wchodzi grupa 235 okazów zawierających skamieniałości zwierzęce (głównie bezkręgowców). Wkrótce do niej dołączy niewielka (około 30 okazów) kolekcja unikalnej lądowej fauny późnokarbońskiej, w której znajduje się kilka nowych dla karbonu Polski gatunków stawonogów. Obecnie skamieniałości te są badane przez pracowników Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Zarówno okazy minerałów, jak i okazy skał oraz skamieniałości w znakomity sposób dokumentują bogatą historię procesów geologicznych zachodzących na obszarze dzisiejszego Dolnego Śląska począwszy od schyłku proterozoiku (około 600 mln lat temu) po okres lodowcowy (około 10 tys. lat temu).

Oprócz okazów geologicznych pozyskanych przez muzealników i kolekcjonerów wałbrzyskich, znaczna część kolekcji mineralogicznej i petrograficznej pochodzi z różnych muzeów działających na Dolnym Śląsku. Muzealia geologiczne zostały przekazane do placówki w Wałbrzychu koniec lat 60-tych XX wieku na mocy decyzji ówczesnego zwierzchniego Muzeum Śląskiego (obecnie Muzeum Narodowego we Wrocławiu) o nadaniu dolnośląskim placówkom muzealnym specjalistycznego charakteru. Muzeum w Wałbrzychu otrzymało wtedy specjalizację geologiczno-przemysłową, z związku z czym jego zbiory wzbogaciły się o okazy będące wcześniej własnością Muzeum Przyrodniczego w Cieplicach Zdroju, Muzeum w Karpaczu oraz Muzeum w Kamiennej Górze.

W efekcie zbiory Muzeum w Wałbrzychu są, obok zbiorów geologicznych przechowywanych w muzeach wrocławskich, największymi zbiorami tego typu na Dolnym Śląsku.

 

Dział Geologii
Kustosz - Ilona Jaworska
Kontakt: geologia@muzeum.walbrzych.pl
Tel. 74 664 60 30